http://www.bastabalkana.com Natural. Life. Style. Blog. Thu, 09 Feb 2012 23:01:21 +0000 en hourly 1 http://wordpress.org/?v=3.3.1 http://www.bastabalkana.com/2011/11/zavestanja-stefana-nemanje-zavjestanje-knjige-i-pisma-pjesme-i-svirke-krsne-slave-ikona-i-imena-srpskih/ http://www.bastabalkana.com/2011/11/zavestanja-stefana-nemanje-zavjestanje-knjige-i-pisma-pjesme-i-svirke-krsne-slave-ikona-i-imena-srpskih/#comments Tue, 15 Nov 2011 23:01:33 +0000 Redakcija Bloga http://www.bastabalkana.com/?p=13597 Narod koji nema svoje knjigopisce i knjigovijedce nema svoje povijesti u prošlosti ni života u budućnosti. Mi smo ponekad bivali zapisivani tuđom rukom u tuđim knjigama i tuđim pismom. A pero u tuđoj ruci, sine, opasnije je od mača. Postaćemo narod kad se svojom rukom zapišemo u svojim knjigama i svojim jezikom i pismom. Dobar književnik više vrijedi nego tri ljute vojvode i tri velika grada. Dobar vojvoda može osvojiti svaki grad, a drugi ga može preoteti. Knjigu niko ne može pokoriti, a mnoge zemlje i gradove sačuvala je knjiga među svojim tvrdim koricama.]]> http://www.bastabalkana.com/2011/11/zavestanja-stefana-nemanje-zavjestanje-knjige-i-pisma-pjesme-i-svirke-krsne-slave-ikona-i-imena-srpskih/feed/ 1 http://www.bastabalkana.com/2011/11/preokret-carevo-novo-odelo-odelo-cini-coveka/ http://www.bastabalkana.com/2011/11/preokret-carevo-novo-odelo-odelo-cini-coveka/#comments Sun, 06 Nov 2011 23:01:09 +0000 Redakcija Bloga http://www.bastabalkana.com/?p=13854 Preokret! Kako je car sašio i obukao novo odelo. Nekada davno, u nekom dalekom kraljevstvu, vladao je car koji je više od svega voleo lepu, modernu i skupocenu odeću na koju je trošio neizmereno mnogo blaga. Nikada nije brinuo o svojim sunarodnicima, slugama pa čak ni o svojim najbližima već samo o tome šta će da obuče.]]> http://www.bastabalkana.com/2011/11/preokret-carevo-novo-odelo-odelo-cini-coveka/feed/ 2 http://www.bastabalkana.com/2011/10/zavestanja-stefana-nemanje-zavjestanje-jezika-crkava-drzave-i-vlasti/ http://www.bastabalkana.com/2011/10/zavestanja-stefana-nemanje-zavjestanje-jezika-crkava-drzave-i-vlasti/#comments Tue, 18 Oct 2011 22:01:13 +0000 Redakcija Bloga http://www.bastabalkana.com/?p=13584 Čuvajte, čedo moje milo, jezik kao zemlju. Riječ se može izgubiti kao grad, kao zemlja, kao duša. A šta je narod izgubi li jezik, zemlju, dušu? Ne uzimajte tuđu riječ u svoja usta. Uzmeš li tuđu riječ, znaj da je nisi osvojio, nego si sebe potuđio. Bolje ti je izgubiti najveći i najtvrđi grad svoje zemlje, nego najmanju i najneznatniju riječ svoga jezika. Zemlje i države ne osvajaju se samo mačevima nego i jezicima. Znaj da te je neprijatelj onoliko osvojio i pokorio koliko ti je riječi potrao i svojih poturio.]]> http://www.bastabalkana.com/2011/10/zavestanja-stefana-nemanje-zavjestanje-jezika-crkava-drzave-i-vlasti/feed/ 16 http://www.bastabalkana.com/2011/10/bajka-o-casti-razumu-slobodi-zivotu-zavisti-lazi-prevari-i-zaboravu/ http://www.bastabalkana.com/2011/10/bajka-o-casti-razumu-slobodi-zivotu-zavisti-lazi-prevari-i-zaboravu/#comments Sun, 16 Oct 2011 23:10:29 +0000 Redakcija Bloga http://www.bastabalkana.com/?p=13533 Veliku nagradu Svetosavskog književnog konkursa ove godine je dobio učenik Nikola Borovčanin, iz OŠ „Vasa Čarapić“ iz Belog Potoka kod Beograda. Njemu je posebne darove uručio pomoćnik ministra vera u Vladi Republike Srbije dr Dragan Novaković. Po opštem uverenju i žirija a i publike, u pitanju je izuzetno kvalitretan rad, koji se sreće možda jednom u više godina. Evo, prosudite sami ... ]]> http://www.bastabalkana.com/2011/10/bajka-o-casti-razumu-slobodi-zivotu-zavisti-lazi-prevari-i-zaboravu/feed/ 7 http://www.bastabalkana.com/2011/10/zavestanja-stefana-nemanje-sveti-simeon-mirotocivi/ http://www.bastabalkana.com/2011/10/zavestanja-stefana-nemanje-sveti-simeon-mirotocivi/#comments Sun, 09 Oct 2011 22:01:05 +0000 Redakcija Bloga http://www.bastabalkana.com/?p=11678 Narod koji nema svoju zemlju ne može se nazvati narodom. Narod čini zemlja, čedo moje milo. Narod nije jato ptica ni stado koje se seli s juga na sjever i sa sjevera na jug, pa sleti na zemlju da se nazoblje zrnja ili se zaustavi samo da se napase i napije vode. Ljudske horde koje se još uvijek tako kreću kroz prostranstva nisu narod. One postaju narod tek onda kada se zaustave i zaposjednu polja i šume, rijeke i jezera, mora i obale.]]> http://www.bastabalkana.com/2011/10/zavestanja-stefana-nemanje-sveti-simeon-mirotocivi/feed/ 23 http://www.bastabalkana.com/2009/09/dinarski-tip-coveka-erski-varijetet/ http://www.bastabalkana.com/2009/09/dinarski-tip-coveka-erski-varijetet/#comments Wed, 30 Sep 2009 13:03:49 +0000 Redakcija Bloga http://www.bastabalkana.com/?p=2118 Jovan Cvijić + * * * U Šumadiji i u donjoj Bosni Erama nazivaju stanovnike najviših dinarskih oblasti. Ovo ime ne pripada ni stanovništvu ni kraju sa određenim granicama. Njemu odgovara psihički tip koji se sreta u mnogim dinarskim oblastima, naročito u Starom Vlahu. Ere su uopšte najtipskiji pretstavnici dinarskih osobina i patrijarhalnog života. Suprotno drugom dinarskom stanovništvu, ovo brđansko stanovništvo nije bilo prožeto drugim migracionim strujama. Kod njega se konstatuju jedino premeštanja iz jednog planinskog predela u drugi, ali je to bilo među ljudima istog psihičkog varijeteta. Štaviše, Ere su se iseljavale u svima pravcima: u Šumadiju, u jadransku oblast, u krajeve panonskog tipa i čak u predele centralnoga tipa. U ovim zemljama u koje su se doseljavali, Ere su često primile osobine, običaje i navike stanovništva među koje su se doselile. Sve Ere govore jekavskim ili ijekavskim dijalektom srpsko-hrvatskog jezika (mlijeko i vjera namesto mleko, vera i mliko, vira ostalih srpsko-hrvatskih dijalekata: ekavskog i ikavskog). To je dijalekat većine narodnih pesama i srpskog folklora uopšte. Izgleda, da se on slaže sa jednom od erskih psihičkih crta. Mnoge reči postaju duge, premda i zvučnije; akcentuacija je produžena i spora. Govor dobija tako sporost, koja ne odgovara aktivnoj i radnoj sredini. Do poslednjih godina Ere su se zanimale stočarstvom i kiridžijanjem, prenoseći na konjskim karavanima zemaljske proizvode i robu. Zemljoradnjom se gotovo nisu bavili. Priroda zemljišta ih je uputila na stočarstvo. Geografski položaj između Jadranskog Mora i moravsko-vardarske udoline, na poprečnim putevima, učinio je od njih kiridžije ili ponosnike. Prva je reč tursko-istočnjačkog porekla, i ona se jedino danas upotrebljava. Reč ponosnici je imala isti smisao u nekim srpskim srednjevekovnim spomenicima. Izgleda, da su Ere nasledile ova dva načina života od starog poromanjenog stanovništva, koje se posle slovenske najezde povuklo u dinarske planine. Južni Sloveni su nazivali poromanjeno stanovništvo Vlasimi.
Dalje]]> http://www.bastabalkana.com/2009/09/dinarski-tip-coveka-erski-varijetet/feed/ 0 http://www.bastabalkana.com/2009/06/dinarski-tip-coveka-sumadiski-varijetet/ http://www.bastabalkana.com/2009/06/dinarski-tip-coveka-sumadiski-varijetet/#comments Sun, 28 Jun 2009 07:57:20 +0000 Redakcija Bloga http://www.bastabalkana.com/?p=950 Dr Jovan Cvijić + * * * Praveći etno-psihički „presek" kroz južnoslovensko stanovništvo na zapadu, i to u pravcu od istoka prema zapadu, nailazi se najpre na istoku na šumadiski varijetet; drugi varijeteti dolaze jedan za drugim idući prema Jadranskom Moru i njihove se oblasti šire od severozapada prema jugoistoku poklapajući se sa velikim crtama reljefa. Šumadiski varijetet zauzima skoro celu moravsku Srbiju i obuhvata više stanovništva nego i jedan drugi dinarski varijetet. Šumadiski varijetet čine stare etničke grupe, starije od velikih migracija, i različne doseljene etničke grupe: dinarsko stanovništvo koje je sišlo sa planinskih krajeva na jugu, kosovsko i vardarsko stanovništvo i razno drugo. Ovo je stanovništvo bilo zajednički i snažno preglo da se oslobodi Turske i da stvori nezavisnu državu. Doseljenici su imali da se prilagode novoj geografskoj i društvenoj sredini. Svi su se međusobno proželi i izjednačili. Opšti način mišljenja i rada, nacionalni i društveni ideal postali su im zajednički. Iako dinarsko stanovništvo čini većinu u Šumadiji, obrazovala se usled mešanja doseljenika i starog stanovništva nova etnička grupa koja nema čiste dinarske osobine. Ona pretstavlja snažnu etničku kombinaciju u kojoj su na dinarske psihičke osobine jako uticale osobine drugih grupa i često ih znatno izmenile. S druge strane, u Šumadiji se konstatuju, naročito u toku poslednja dva veka, najveće promene u geografskoj i društvenoj sredini i u zanimanju, promene koje su sa svoje strane uticale na mentalitet stanovništva. Pre nego što opišemo psihičke osobine ovog varijeteta ukažimo na neke od ovih promena. Promena geografske sredine. - U doba oslobođenja, u početku 19. veka, najveći deo beogradskog pašaluka ili Šumadija, bio je pokriven lugovima i šumama, naročito hrastovim i bukovim šumama. Sela, rasturena po proplancima, bila su udaljena jedna od drugih i malobrojna. Stanovništvo se zanimalo naročito stočarstvom, najviše svinjarstvom, radije nego zemljoradnjom i povrtarstvom. U toku poslednjeg
Dalje]]> http://www.bastabalkana.com/2009/06/dinarski-tip-coveka-sumadiski-varijetet/feed/ 2 http://www.bastabalkana.com/2009/06/%d1%87%d1%83%d1%98%d1%82%d0%b5-%d1%81%d1%80%d0%b1%d0%b8-%d0%b2%d0%b0%d1%88%d0%b5-%d0%bc%d0%b0%d0%bd%d0%b5-1/ http://www.bastabalkana.com/2009/06/%d1%87%d1%83%d1%98%d1%82%d0%b5-%d1%81%d1%80%d0%b1%d0%b8-%d0%b2%d0%b0%d1%88%d0%b5-%d0%bc%d0%b0%d0%bd%d0%b5-1/#comments Wed, 10 Jun 2009 05:41:11 +0000 Redakcija Bloga http://www.bastabalkana.com/?p=592 Dr Rudolf Arčibald Rajs * * * Pogledajmo sada mane vašeg naroda. Niste veliki radnici. Često odlažete za sutra, čak i za prekosutra, ono što biste mogli da uradite danas. Posledica je da se to, često, nikada i ne uradi. Koliko ste samo ličnih i, još gore, koliko ste gubitaka po svoju zemlju podneli zbog tog olakog dangubljenja! I vaš seljak gubi, zbog nedovoljnog zalaganja u radu, dobar deo onoga što bi mogao dobiti od svoje mnogo plodne zemlje. On ne primenjuje savremene i racionalne postupke u poljoprivredi pošto bi ga oni bar dok se ne bi na njih privikao, terali da više radi. „Tradicija" mu je izgovor što ih ne primenjuje. Koliko sam puta, obilazeći vašu zemlju, video u parlogu savršeno obradive, ponekad čak i izvanredne površine pokrivene šipražjem i travom po kojima često pasu ovce i koze. Međutim, kad bi se to zemljište obradilo ili, ako je močvarno, isušilo, davalo bi ne samo svu hranu za stoku, već donosilo kvintale i kvintale žita, koje biste skupo prodavali zemljama kojima priroda nije tako darežljiva. Evo jednog primera: Makiš, na samom ulazu u Beograd. Kad bi se na njemu izvršila irigacija i kada bi se zaštitio branom od poplava, on bi vam bio ne samo prostrani vrt dovoljan da snabdeva svim povrćem tržišta glavnog grada vsć i žitnica neprocenjive vrednosti. Danas on pruža oskudnu hranu samo izgladnelim svinjama i mršavim kravama, često je neizvesno lovište beogradskim lovcima i zborno mesto svim Ciganima iz Jarkova radi ribolova na koš, po mulju. Znam da ćete pokušati da nađete opravdanje i da ćete reći da brana i odvodnjavanje skupo koštaju. Istina je da u ovaj poduhvat treba uložiti neki kapital. Međutim, zar ne mislite da ćete novac koji u to uložite brzo povratiti i da ćete ga udesetostručiti? Zemlja bi vam zasigurno odatle
Dalje]]> http://www.bastabalkana.com/2009/06/%d1%87%d1%83%d1%98%d1%82%d0%b5-%d1%81%d1%80%d0%b1%d0%b8-%d0%b2%d0%b0%d1%88%d0%b5-%d0%bc%d0%b0%d0%bd%d0%b5-1/feed/ 27