Oops! It appears that you have disabled your Javascript. In order for you to see this page as it is meant to appear, we ask that you please re-enable your Javascript!
Muzika

Turbo folk Teletabisi

 

TURBO FOLK TELETABISI

Šta je to turbo folk muzički pravac, kako je i kada nastao i koji su glavni protagonisti turbo folka u Srbiji

 

Šta je turbo folk?

Turbo-folk je muzički pravac u novokomponovanoj narodnoj muzici, nastao u Jugoslaviji krajem 1980-ih godina, pod uticajem popularnih izvođača narodne muzike, kao što su Lepa Brena i Dragana Mirković. Vrhunac popularnosti dostigao je 1990ih u Srbiji. Imao je jak uticaj na pop-folk i tehno-folk muziku koja će nastati deceniju kasnije u bivšim jugoslovenskim republikama, ali i na muzičke pravce drugih zemalja, poput Bugarske (čalga), Grčke (laiki) i Rumunije (manele).

Termin turbo-folk u upotrebu je uveo muzičar Antonije Pušić, poznat pod svojim scenskim imenom Rambo Amadeus. Kako on sam definiše : „Turbo folk nije muzika, turbo folk je kakofonija svih ukusa i mirisa vezanih u jednu zvučnu promaju koja ima zadatak da zadovolji najšire ukuse, najniže strasti.“

Šta je Turbo folk Teletabisi serija za decu
Teletabisi – britanska serija za decu

Teletubbiesi (engl. Teletubbies) je BBC-ijeva dečija televizijska emisija, posebno prilagođena za bebe i predškolsku decu. Serija je veoma brzo postigla veliki poslovni i medijski uspeh u Velikoj Britaniji, kao i izvan nje, a postala je poznata i zapamćena po svojim visokim produkcijskim vrednostima; osvojila je nagradu Britanske akademije filmske i televizijske umetnosti 1998. godine.

Iako je serija ciljala na decu između prve i četvrte godine života, serija je postala svojevrsni značajni kult kod starijih generacija, pogotovo kod studenata na univerzitetima. „Teletabisi kažu „pa-pa!““ (ili Teletubbies say „Eh-oh!“ na engleskom jeziku), jedina pesma koja se vrti tokom cele serije, postigla je zavidno prvo mesto na UK Singles Chart listi, u prosincu 1997. i ostala je među prvih 75 pesama čitave 32 sedmice, prodajući preko milion kopija pesme.

Kako je nastao turbo folk?

Turbo-folk je nastao iz folka, uz veliki uticaj modernih stilova. Sam melos je u početku bio mešavina srpske etno muzike i disko muzike a kasnije se oseća uticaj i arapske, turske, grčke i Romske narodne muzike. Uporedo sa razvojem turbo-folka u Grčkoj se razvija Laika koja je toliko slična turbo-folk muzici da se može reći da je najveća razlika u jeziku.[traži se izvor od 01. 2010.]

Neki smatraju da je režim Slobodana Miloševića forsirao turbo-folk muziku i da je najveći uzrok velikog skoka popularnosti ovakve muzike u Srbiji tokom 90-ih.[2] Međutim ostaje činjenica da je slična muzika bila veoma popularna i pre ovog režima i da joj je popularnost neprestano rasla kao i to da je turbo-folk jako popularan i van granica Srbije.

 

Turbo-folk u Srbiji

Autentična srpska turbo-folk muzika nastala je postepenim ubacivanjem električnog i elektronskog zvuka i popularnih zapadnih ritmova – od rok i disko muzike, preko esid džeza i hip-hop do repa i densa – u matricu novokomponovane narodne muzike. Turbo-folk je danas možda najpoznatiji i verovatno najproblematičniji autentični srpski brend. Iako priznat u relevantnim radovima objavljenim na zapadu kao samo jedan pravac u okviru sve popularnijeg „world music” zvuka, ovaj srpski pop ima teško popravljiv problem sa imidžom pošto je Ceci Ražnatović, najvećoj zvezdi turbo-folka, godinama bio zabranjen ulaz u većinu zemalja Evropske zajednice.

Brojni kulturni arbitri nisu sasvim neosnovano turbo-folk predstavili kao izum Miloševićevog režima pošto je bio zloupotrebljen nametanjem u medijima što je štetno uticalo na kvalitet turbofolka koji je često loš. Kritičari sa desnice tvrde da je turbo-folk ugrozio srpski nacionalni identitet u vreme kada ga je trebalo jačati dok nasuprot tome levičari krive turbo-folk za širenje nacionalizma u vreme kada ga je trebalo suzbijati. Militantniji i brojniji su kritičari koji dolaze sa levice i zagovornika urbane Srbije.

Najveća muzička kuća u Srbiji, Grand produkcija, počela je sa radom 1998. okupivši najveće turbo-folk zvezde Srbije. Godinama su na meti kritičara bile Grandove neukusno i neprimereno odevene pevačice, kao i teme novokomponovanih pesama u kojima se, po rečima sociologa Sretena Petrovića, „idilična slika drevnog seoskog i palanačkog folklora nastoji osavremeniti.“ Pet-šest godina kasnije, folk i etno zvuk sve više gube na značaju, a pesme dobijaju modernije tonove, i trpe uticaj pop, haus i tehno zvuka. Opevane teme su i dalje sreća i ljubav, kao glavni lajtmotiv masovne kulture, ali na savremeniji i manje ruralan način. Od 2004. Grand jednom godišnje (ili jednom u dve godine) organizuje izbor za Zvezde Granda, odnosno nova lica srpske muzičke scene. Iako su neki od Zvezda danas predstavnici pop-folka (Tanja Savić, Slavica Ćukteraš…) i popa (Dušan Svilar), 2009. godine je Darko Lazić pobedio pevajući isključivo turbo-folk hitove Ljube Aličića i Šabana Šaulića. I veliki broj zvezda tzv. zabavne muzike danas koristi turbo-folk elemente. Zdravko Čolić je poslednjih godina na svojim albumima koketirao sa turbo-folk zvukom.

 

 

Glavni predstavnici turbo-folka

Naznačajnije predstavnice, i tzv. simboli turbo-folka bile su srpske pevačice Svetlana Ražnatović, Lepa Brena i Dragana Mirković, čijim se muzičkim pravcem danas smatra pop-folk. Pevači koji su ostali dosledni novokomponovanom zvuku, te se njihova popularnost znatno smanjila, su Šemsa Suljaković, Boro Drljača, Mile Kitić, Miloš Bojanić, Mitar Mirić, Kemal Malovčić, Vera Matović, Zlata Petrović, Era Ojdanić…

Iako su mnoge estradne zvezde stekle popularnost devedesetih baš zahvaljujući turbo-folku, danas se okreću pop-folku i elektronskoj muzici. Neki od njih su Dara Bubamara, Viki Miljković, Aca Lukas, Indira Radić, Seka Aleksić, Jelena Karleuša…

 

 

Protivnici turbo-folka ističu loš kvalitet pesama, erotiku i kriminal u pesmama i neukusno odevene pevačice. Sociolog Sreten Petrović rekao je da „novokomponovana muzika vrvi od banalnosti i lažne sentimentalnosti.“ Dodao je još da su najčešće opevane teme gastarbajterstvo, ženidba i udadba i kao reprezentativne stihove, naveo:

Suzama sam lepio tapete, kad ti ode i odvede dete… Otiš’o si, sarmu prob’o nisi… Ako želiš zeta da ti nađem, moram češće sama da izađem… Kratka suknja, tesno mi jeleče, što ne dođe kad mi sinoć reče…

U napadima na turbofolk i Grand produkciju najdalje je otišao Nenad Mitić, tvorac animiranog filma Džet-set, u kom vanzemaljce ometa turbo-folk i dolaze na Zemlju da uklone sve pevače turbo-folk muzike. Kritikom turbofolka bavio se i dokumentarni serijal Sav taj folk koji je emitovan na televiziji B92.

Izvor: Wikipedia

1 komentar

  • Donekle tačno, ali svakako neprecizno. Turbo-folk je društvena pojava, koja razbuktava najniže strasti kod čoveka. Stoga, turbo-folk su i sapunske serije, Eurosong, Sajrus, Gaga, Biber, silikoni, partiji, pornografija, tetovaže, kriminalci, modni kreatori…

    Ime mu je dao Rambo Amadeus:

    Folk je narod.
    Turbo je sistem ubrizgavanja goriva
    pod pritiskom, u cilindar motora
    sa unutrasnjim sagorijevanjem.

    Turbo folk je gorenje naroda.
    Svako pospjesivanje tog sagorijevanja
    je turbo folk, razbuktavanje najnizih strasti
    kod homo sapiensa.

    Muzika je miljenica svih muza,
    harmonija svih umjetnosti.
    Turbo folk NIJE MUZIKA.
    Turbo folk je miljenica masa,
    kakofonija svih ukusa i mirisa.
    Ja sam mu dao ime.

Ostavite komentar

https://www.bastabalkana.com/wp-content/uploads/2019/04/Dr-Milena-Šćepanović-proktolog-hirurg-ordinacija-Proktomed.jpg
Golden Sweden Bitter GIF baner 336x280