Podeli dobar sadržaj sa prijateljima:

 

NOBEL 2015: Borba protiv opakih parazita

Nobelova nagrada za medicinu 2015 godine odlazi u ruke istraživača koji su tražili lek za borbu protiv parazita i bolesti koje oni stvaraju

 

Vilijam Kempel, Satoši Omura i Juju Tu ovogodišnji dobitinici Nobelove nagrade u oblasti fiziologije i medicine u 2015 godini.

U ponedeljak 5. oktobra u Stokholmu, Nobelov komitet Karolinskog instituta dodelio je Nobelovu nagradu za 2015. godinu u oblasti medicine i fiziologije. Jedna polovina nagrade pripala je zajednički Vilijamu Kempelu i Satoši Omura, za njihov doprinos u razvijanju novih terapija za lečenje infekcija prouzrokovanih parazitima. Druga polovina nagrade pripala je naučnici Juju Tu za razvijanje terapije koja se koristi u suzbijanju malarije.

Komarac koji prenosi malariju i Nobelova nagrada za medicinu 2015

Komarac koji prenosi malariju

Iako zapadnoj civilizaciji bolesti poput parazitskih infekcija zvuče kao davno zaboravljena oboljenja iz prošlosti, u velikom delu nerazvijenog sveta bolesti poput ovih uzrokuju i dalje veliku smrtnost i predstavljaju jedan od najvećih zdravstvenih problema. Međutim, svojim inovativnim terapijama ovo troje naučnika značajno su unapredili nivo zdravstvenog stanja u najsiromašnijim delovima sveta i fundamentalno promenili način na koji se bolesti poput ovih leče.

Rečno slepilo i elefantijaza

Vilijam Kempel i Satoši Omura dobili su Nobelovu nagradu za otkriće  antiparazitskog leka Avermectin, koji leči onhocerkozu poznatiju i kao rečno slepilo, ali i bolest poznatu kao elefantijaza. Proučavajući jednu vrstu bakterije koja živi u zemlji, Satoši Omura došao je do interesantnog otkrića o efikasnosti ove bakterije pri uništavanju pojedinih mikroorganizama. Nakon što je odabrao 50 vrsta koje su najviše terapeutski  obećavale, Vilijam Kampel je ustanovio koja od njih ima najveće antiparazitsko dejstvo.

Rečno slepilo je po brojnosti treći uzročnik slepila u svetu. Ova bolest prouzrokovana je valjkastim crvom kog najčešće prenose mušice ujedom. Do otkrića ovog leka, u svetu je bilo obolelo oko 37 miliona ljudi. Iako se lekom ne uništavaju odrasle jedinke ovog parazita, uništavaju se larve, a samim tim se sprečava njihovo razmnožavanje.

Takođe, pokazalo se da je ovaj lek veoma efikasan u lečenju bolesti elefantijaza, koja dovodi do značajnog zadebljanja i uvećanja kože i potkožnog tkiva, a u najtežim slučajevima i do znatnih deformacija delova tela. U tropksim predelima Elefanatijazu uzrokuje jedna vrsta valjkastig crva, koja pripada porodici nematoda. Uvećanje nastaje i zbog ometanja rada limfnog sistema, pri čemu dolazi do pojave skleroze i fiboroze.

Do šire primene ovog leka, Elefantijaza je pogađala oko 100 miliona ljudi, prouzrokujući kod zaraženih pojedinaca trajne deformacije tela. Jedan od derivata ovog leka, poznat kao Ivermecitin, našao je svoju široku primenu u najsiromašnijim delovima sveta. Iako su parazitska oboljenja mučila ljudsku civilizaciju milenijumima, upotreba ovog leka je dovela bolest skoro do istrebljenja. Ukoliko lek dovede do potpunog izumiranja bolesti, ovo otkriće smatraće se jednim od najvećih uspeha medicine do sada.

Malarija

Kineska naučnica Juju Tu, svojim zalaganjem na razvijanju leka Artemisinin, značajno je doprinela smanjivanju smrtnosti  pacijenata koji su oboleli od malarije. Juju Tu se okrenula tradicionalnoj kineskoj medicini u rešavanju ovog problema koji civiliazciju muči od davnina. Prva je pokazala da aktivna komponenta biljke Artemisia annua vrlo efikasno uništava parazite koji dovode do pojave malarije, kako kod ljudi tako i kod životinja. Ova biljka dugi niz godina koristila se u borbi protiv malarije u kineskoj narodnoj medicini.

Lek je najefikasniji ako se koristi kombinovano. Kod odraslih ljudi, lek je smanjio smrtnost za čak 20 odsto, dok je kod dece taj procenat veći i iznosi oko 30 odsto. Procenjuje se da upotreba ovog leka samo u Africi na godišnjem nivou spasi oko 100 000 života. Prema izveštaju Svetske zdravstvene organizacije iz 2012. godine, terapije koje se zasnivaju na Artemisininu smatraju se najefikasnijim u borbi protiv ove opake bolesti.

Ko je Vilijam Kempel?

Vilijam Kempel rođen je u Irskoj, 1930. godine. Doktorirao je na Univerzitetu Viskonsin u Sjedinjenim Američkim Državama. Dugi niz godina bio je bio je direktor Merk instituta za terapeutska istraživanja u SAD-u. Trenutno je naučni saradnik, emeritus, na Dru Univerzitetu u Nju Džersiju u SAD-u. Na izolovanju leka Avermectin radio je  tokom 1978. godine.

Ko je Satoši Omura?

Satoši Omura, japanski mikrobiolog i ekspert, rođen je u gradu Jamanaši Prefektur 1935. godine. Doktorirao je u čak dve oblasti: farmakologije 1968. godine na Univerzitetu Tokio, i u oblasti hemije na Tokijskom naučnom univerzitetu 1970. godine. Dugi niz godina radio je na Kitasato Univerzitetu, a od 2007. godine je na istom univerzitetu profesor emeritus.

Ko je Juju Tu?

Nobelovka Juju Tu rođena je 1930. godine u Kini. Doktorirala je na Univerzitetu u Pekingu, a od 1965. godine zaposlena je kao profesor na Kineskoj akademiji za tradicionalnu medicinu. Rad na razvijanju terapije započela je još krajem šezdesetih godina prošlog veka. Do pune primene leka prošlo je nekoliko decenija

 

 

Ivana Horvat

Izvor: Elementarijum

Podeli dobar sadržaj sa prijateljima: