Oops! It appears that you have disabled your Javascript. In order for you to see this page as it is meant to appear, we ask that you please re-enable your Javascript!
Muzika

Počeci horske muzike u Srba: 180 godina Pančevačkog srpskog crkvenog društva

NAJSTARIJE PEVAČKO DRUŠTVO NA BALKANU

Pančevo slavi 180 godina rada svog Pančevačkog srpskog crkvenog pevačkog društva, čijim se pojanjem 29. marta 1838. godine ispisuju počeci horske muzike u Srba, a hor postaje prvi u ovoj zemlji i najstarije pevačko društvo na Balkanu.

 

Povodom impozantne godišnjice, u Narodnom muzeju upriličena je izložba dokumenata, fotografija, zastava, barjak – autora mr Milana Jakšića – svedočanstava i uspomena na gotovo dva veka napora i rada hora i društva – začetnika i rasadnika muzičke kulture, zaslužnog i za stvaranje  i razvoj  srpskog pozorišta i scenske umetnosti.

počeci horske muzike

Društvo je rođeno na Božić, kada se sa galerije Svetouspenskog hrama u Pančevu prvi put zaorilo višeglasno pojanje, po kojem je oduvek bilo uzor drugim srpskim crkvenim horovima i van granica zemlje. Na samom početku 19. veka, pored Srpske pravoslavne crkve, tek je nekoliko institucija koje čine začetnike srpskog građanskog društva.

Uz Veliku školu, osnovanu 1808. i Maticu srpsku iz 1826. godine, PSCD je treća kulturna institucija začeta pod okriljem naše crkve i ove zemlje, zaslužna za uvođenje notne muzike i notnog pevanje kod nas, te postaje trajno čuvar srpskog identiteta, ali i spona naše kulture sa srednjovropskim pokretima tog vremene.

„Bilo je to vreme za koje pesnik i Pančevac Milan Ćurčin u predgovoru – Spomenice na vek od osnivanja društva piše, „… tada je za Pančevo nastalo naslavnije doba društvenog života, doba kakvo je doživeo malo koji kraj srpstva i jugoslovenstva. Društvo su kroz teška vremena vodili viđeni i istaknuti građani i umetnici, koji su svojim uticajem i marljivošću stvorili ovu vrednu instituciju i naravno Pančevci koji su sa zahvalnošću primali njihove darove”, dodaje mr Jakšić.

Društvo i ovdašnja Crkvena opština pomagali su nauku i umentnost, posebno stipendiste, koji su osvetlali obraz srpskom narodu, među njima i takvima kao što su bili Mita Topalović, kompozitor i horovođa, pod kojim se ono najviše pročulo i proslavilo i veliki Mihajlo Pupin, te književnici Joakim Vujić, Zmaj, Đura Jakšić… Prvi horovođa i učitelj „armoničnog pjenija iz nota” bio je još jedan Pančevac, Pavle Radivojević, a istorija beleži i saradnju sa mnogim velikanima srpske muzike – Kornelijem Stankovićem, Davorinom Jenkom, Jovanom Bandurom, akademikom dr Dimitrijem Stefanovićem.

„Rečeno je da smo imali i imamo na koga da se ugledamo. Uvek smo imali podršku Crkvene opštine, a bilo je i govora da treba da se menje ime, nismo to dali. Ostavljam vam svima u amanet, nemojte da menjate društvo… Neverovantne su uspomene, ali pre svega bilo je onoga bez čega se ne može, a to su pevači, i vama se klanjam. Imate privilegiju da budete članovi ovakvog društva, klanjam se horovođi Veri Carini koja ga je podigla do više od zavidne visine. Klanjam se i Pančevcima, jer bilo je problema, padova, ali i ogromnih uspeha. Ne dajte se, idemo dalje…”, kazao je otvarajći izložbu akademik Stefanović.

Prvi vek Društva opisan je u „Spomenici”, svojevrsnoj antologiji horskog pevaštva u nas, a na 150-godišnjicu rada društvo je ovenčano Ordenom Svetog Save II reda. Uprkos progonima i zabranama, ono 180 leta živi uz verujuće muzičare, pevače, sveštenike… Dolaskom na čelo hora mr Vere Carine, vokalna grupa narasta u veliki ansambl, koji posvećeno neguje horski zvuk i vokalnu tehniku. Ne prođe nedelja da hor ne peva Liturgiju u pančevačkoj Svetospenskoj crkvi, a nekada im se pridruži i podmladak Društva. Muzikom su živopisali crkvene službe u srpskim svetinjama u zemlji i inostranstvom i održavaju niz godišnjih kulturnih manifestacija, a najzapaženija izvođenja trajno čuva sedam izdanja nosača zvuka.

Izvor: Politika.rs

Ostavite komentar

Ostavite komentar

Golden Sweden Bitter GIF baner 336x280

Prijavi se za Newsletter