Od Adama do Crkve: Put čoveka ka istinskom Bogu

JEDNA VERA, JEDAN HRIST, JEDAN NAROD BOŽJI

Dok je malo ljudi bilo na zemlji, pošto čovečanstvo vodi poreklo od jednog čoveka Adama i žene Eve, među ljudima nije bilo velikih podela.

Sve nauke, filosofije i religije govore i reći će da je čovek religiozno biće (homo religiosus). To zaista jeste tako.

Biblijsko Otkrovenje govori da je Bog stvorio čoveka od praha zemaljskog, udahnuo u njega duh životni, i postade čovek duša živa. Postade ličnost, postade ikona Božja. Kada se Adam u Raju zbog grehopada udaljio od Boga, svoga Tvorca, time su se svi Adamovi potomci našli u zemlji dalekoj, gubeći sve više i više samu predstavu o Bogu i mogućnost da čovek može da živi u zajednici sa Bogom.

Što se više čovečanstvo umnožavalo, po logici stvari došlo je do njegovog raseljavanja, osvajačkih ratova i, malo po malo, do naseljavanja po svim kontinentima na Zemlji. U tim raseljavanjima ljudi su otkrivali Ameriku, Australiju i mnoge druge ostrvske zemlje kojih ima mnogo na svetu. Tražeći za sebe bolje mesto za život, ljudi su se sve više udaljavali, kako teritorijalno, tako i u duhovnom i kulturološkom smislu, pa i po pitanju religije. Dok je malo ljudi bilo na zemlji, pošto čovečanstvo vodi poreklo od jednog čoveka Adama i žene Eve, među ljudima nije bilo velikih podela. Kada su se umnožili, onda je došlo do migracija i udaljavanja. Kao posledica tih migracija bilo je udaljavanje od same ideje Boga Stvoritelja, ali i udaljavanje od ljubavi prema bližnjem, jer će dva naroda postati neprijatelji jedan drugom iz čisto zemaljskih, svetovnih razloga. Svi narodi su želeli da prigrabe za sebe najbogatiji i najbolji deo zemlje, i to će biti, za njih logičan razlog, za sukob među njima.

Mi bismo se u ovom tekstu zadržali na fenomenu religijskog udaljavanja, jer je kod svih novonastalih naroda došlo do udaljavanja od jedinstvenog verovanja, te je svaki narod sebi bogove izabrao i počeo da im se klanja. Taj period istorije čovečanstva naziva se istorijskim idolopoklonstvom. Samo će jedan mali narod, judejski, ostati veran Bogu i sačuvati veru u Njega.

Pojavom hrišćanstva, odnosno Ovaploćenjem Boga Logosa, Gospoda Isusa Hrista, nastaje – rađa se – novozavetna Crkva Hristova, koja je imala misiju da ponovo objedini sve narode na zemlji verom u Hrista, Sina Božjeg, i verom u Krst i Vaskrsenje Hristovo. O tome je umnogome pisano u istorijama hrišćanske Crkve, jer su Sveti apostoli Hristovu reč spasenja proneli po čitavom svetu, želeći da svi narodi budu jedno u novozavetnoj Crkvi. Posle Silaska Duha Svetoga na apostole u Jerusalimu na praznik Pedesetnice počinje pobedonosni hod Crkve Hristove kroz istoriju. Poznato je da su apostoli učenje o Hristu krstoliko proneli po svoj zemlji, pozivajući ljude na pokajanje i povratak Istinskome Bogu. Međutim, svet koji u zlu leži nije lako prihvatao reč Božju – Jevanđelje Hristovo, i zbog toga vladari ovoga sveta počeše progoniti Crkvu, jer im više omili mrak u kojem su bili nego svetlost Jevanđelja na koji su pozivani. Tako će prva tri veka istorije Crkve ostati poznata kao tri veka gonjenja Crkve. U tom periodu biti hrišćanin značilo je biti mučenik. Tek pojavom Svetog cara Konstantina, Crkva i sve druge religije – Milanskim ediktom 313. godine – dobijaju slobodu delovanja. Milanski edikt će doprineti naglom procvatu Pravoslavlja i širenju Crkve po čitavom svetu. U tom drugom periodu istorije Crkve pojavljuje se novo iskušenje za Crkvu, a to je pojava jeretika i njihovih lažnih učenja. Jeresi su zbunjivali mnoge vernike, te je Crkva kroz svete Sabore morala neprestano da brani izvorno – pravoslavno učenje Svetih apostola i Svetih otaca. Zbog toga će Sveti car Konstantin sazvati u Nikeji Prvi Vaseljenski Sabor na kojem će Crkva definisati svoje dogmatsko učenje, odbacivši arijanstvo i druga lažna učenja (gnosticizam, doketizam, simoniju…).

Sazivanje Prvog Vaseljenskog Sabora će biti prekretnica u životu Crkve, jer će Sabori postati kanon ili pravilo čuvanja vere od Gospoda i Apostola jedanput predanu svetima. Tako će Crkva postojati i bitisati sve do devetog veka, a u širem smislu sve do danas, sazivajući sabore koji su štitili učenje Crkve, a nizlagali jeresi. Pored pomenutog arijanstva, pomenućemo i druge jeresi: duhoborstvo, nestorijanstvo, monofizitstvo, origenizam i ikonoborstvo. Na Sedmom Vaseljenskom Saboru u Nikeji će biti ustanovljen praznik Nedelja Pravoslavlja, a to je Praznik pobede Crkve nad svim dotadašnjim jeresima, kao i novim jeresima koje će se pojaviti do danas. Na primer, posle održavanja poslednjeg Vaseljenskog Sabora, pojavilo se lažno Varlamovo učenje o stvorenim energijama, koje je Crkva pobedila na Saborima u vreme Svetog Grigorija Palame u XIV veku. Posle će Crkva na Saboru osuditi etnofiletizam, a mnogi oci su ekumenizam označili kao svejeres.

Umesto zaključka

Pravoslavlje nije religija, jer religija traga i stremi ka višim silama, dok Crkva Hristova od Ovaploćenja Gospodnjeg živi i dela Duhom Svetim. Pravoslavna Crkva je novozavetni Izrailj – narod Božiji. U Pravoslavnu Crkvu su pozvani da uđu svi narodi pokajanjem, verom i ljubavlju. Bog ne gleda ko je ko. On želi da se svi spasu. Pravoslavlje je Pravoživlje, jer je ono život u Gospodu. Otuda je Sveti Nikolaj Kavasila napisao: Kada bismo videli istinski Crkvu, ne bismo videli ništa drugo osim Živoga Hrista – Ovaploćenog Boga Logosa, Sina Božjeg i Spasitelja, Kome neka je slava i hvala u vekove vekova. Amin.

Izvor: Eparhija zvorničko-tuzlanska