VIŠE OD POLA VEKA

Zavisno od toga gde se nalazite, simbol @ nije samo tehnički znak. Postao je deo kulture i stekao brojna simpatična imena širom sveta.

Ove godine obeležava se 55 godina otkako je Rej Tomlinson poslao prvu e-poštu. Rekao je da je njen sadržaj bio „potpuno zaboravljen“ i da ne može da se seti tačnog datuma kada ju je poslao.

@

Međutim, postoji jedan datum u koji možemo biti sigurni: Tomlinsonov rođendan, 23. april. Upravo se taj datum danas obeležava kao Dan e-pošte, praznik koji je pokrenula kompanija za dostavu e-pošte ZeroBounce. Njime se odaje počast Reju Tomlinsonu i trajnoj snazi njegovog izuma.

Simbol koji je povezao svet

Znak @ (et-znak, ludo a, majmunče ili majmunov rep) tipografski je simbol koji se koristi za označavanje „at“ (na/pri) u imejl adresama, gde služi kao razgraničenje između korisničkog imena i servera. Danas je jedan od najprepoznatljivijih simbola digitalnog doba. U opštoj upotrebi označava stopu (npr. 5 artikala @ 10 €), dok na društvenim mrežama služi za označavanje (mention) korisnika.

Ovo je jedan od najzanimljivijih znakova, i to ne samo u internet eri. Iako se danas najčešće povezuje sa internetom, vekovima se koristio u trgovačkim i računovodstvenim spisima kao skraćenica za „at a rate of“ (po stopi/ceni od). Poreklo znaka nije potpuno jasno, ali neke teorije sugerišu da je nastao kao ligatura (spajanje) slova „a“ ili kao oznaka za francuski predlog à (na/pri). Znak @ je takođe deo osnovnog ASCII skupa znakova, sa decimalnim rednim brojem 64.

Od amfora do ARPANET-a

Istorijski koreni simbola @ su trgovački i religijski:

  • 1345. godina: Jedan od najstarijih zapisa potiče iz bugarskog prevoda grčke hronike, gde je korišćen kao početno slovo reči „amin“.

  • 1536. godina: Firentinski trgovac Frančesko Lapi koristio je @ kao oznaku za amforu — jedinicu zapremine u trgovini vinom i žitom.

  • Španija i Portugal: Reč arroba odnosila se na jedinicu težine, a to značenje postoji i danas.

U 18. i 19. veku @ postaje standardna skraćenica u računovodstvu. Ključni trenutak u digitalnom dobu dogodio se 1971. godine. Inženjer Rej Tomlinson je, tražeći način za slanje poruka između računara unutar mreže ARPANET (preteče interneta), trebao simbol koji će odvojiti ime korisnika od imena računara. Odabrao je @ iz dva razloga:

  1. Zato što označava „at“ (na), pa adresa „korisnik@računar“ bukvalno znači „korisnik na računaru“.

  2. Zato što je bio jedan od retkih znakova na tadašnjim tastaturama koji se nije koristio u imenima ljudi ili firmi, čime se izbegavala zabuna.

Savremena upotreba

Pored imejl adresa i društvenih mreža (gde služi za tagging), @ se koristi i u programskim jezicima poput Python-a, Java-e ili PHP-a, gde ima specifične tehničke funkcije (dekoratori, anotacije). Njegov uvijeni oblik je toliko prepoznatljiv da je inspirisao i moderne logotipe platformi, poput mreže Threads.

Zavisno od toga gde se nalazite, simbol @ nije samo tehnički znak. Postao je deo kulture i stekao brojna simpatična imena širom sveta, jer su ga mnogi narodi nazvali prema životinjama ili hrani.