DOŽIVELE PROCVAT

Autori pretpostavljaju da su najuspešnije bile saprotrofne gljive koje se hrane raspadajućom organskom materijom.

Nakon katastrofalnog udara asteroida Čikzulub (Chicxulub) pre oko 66 miliona godina izumrle su tri četvrtine biljnih i životinjskih vrsta na Zemlji, uključujući sve dinosauruse osim predaka današnjih ptica. No dok je većina života nestajala, gljive su doživele procvat. Hranile su se ogromnim količinama mrtve organske materije i uspevale u uslovima smanjene količine Sunčeve svetlosti i hladnije klime, piše ScienceAlert.

gljive

Novi dokazi iz drevnih slojeva stena u Koloradu i Severnoj Dakoti pokazuju snažan porast aktivnosti gljiva neposredno nakon udara asteroida. Slični tragovi pronađeni su i na Novom Zelandu, što upućuje na mogućnost da je ovaj fenomen bio globalan.

Mikrobiolozi Rozana Bejker i Arturo Kazadeval sa Univerziteta Džons Hopkins (Johns Hopkins) analizirale su fosilne ostatke gljiva u sedimentnim stenama bazena Denver i Viliston. Te stene sadrže prepoznatljivi sloj iridijuma, poznat kao granica kreda-paleogen (K-Pg), nastao pre 66 miliona godina i povezan s udarom Čikzuluba.

Nagli porast gljiva

„Nagli porast broja gljiva definisali smo kao udeo od najmanje 50 odsto gljivičnih spora u odnosu na ukupan broj biljnih i gljivičnih spora“, rekla je Bejker za SajensAlert.

U uzorcima iz Kolorada obilje gljivičnih spora i hifa, niti koje tvore gljivičnu mrežu, pojavljuje se upravo na granici K-Pg. U slojevima nastalim između 2.000 i 10.000 godina nakon udara vidljivi su znaci dugotrajnog procvata gljiva. Gljivična mreža brzo se širila tokom hladnog i vlažnog perioda koji je usledio nakon masovnog izumiranja.

Asteroid nije bio jedini krivac

Naučnici smatraju da asteroid možda nije bio jedini uzrok procvata gljiva. Sličan trag pronađen je i u slojevima povezanim s erupcijama Dekanskih trapa, koje su se dogodile između 30.000 i 10.000 godina pre udara Čikzuluba.

„Cvetanje gljiva pre udara sugeriše da je dugotrajna vulkanska aktivnost već ozbiljno opteretila planetu“, rekla je Bejker. Kazadeval dodaje da je masovno izumiranje možda bilo rezultat „dvostrukog udarca“ vulkanizma i asteroida.

Prirodna ekipa za čišćenje

Autori pretpostavljaju da su najuspešnije bile saprotrofne gljive koje se hrane raspadajućom organskom materijom. One su razgrađivale ogromne količine mrtvih biljaka i životinja i tako pomagale obnovi ekosistema.

Poznato je da su pripadale kolenu Ascomycota, čiji su današnji srodnici smrčci, tartufi i pekarski kvasac. Njihove spore bile su bogate melaninom, koji ih je štitio od zračenja.

„Ovi nalazi sugerišu da gljive često doživljavaju procvat nakon kolapsa ekosistema“, pišu Bejker i Kazadeval. Budući da mogu uzrokovati bolesti kod biljaka i životinja, njihovo širenje moglo je da oteža oporavak nekih vrsta koje su preživele katastrofu.

Nakon udara asteroida gljive su odigrale ključnu ulogu u razgradnji mrtve organske materije i stvaranju uslova za povratak složenog života na Zemlji.

Izvor: Index.hr