Oops! It appears that you have disabled your Javascript. In order for you to see this page as it is meant to appear, we ask that you please re-enable your Javascript!
Zdravlje

Kako se manifestuje hipotireoza (usporen rad štitne žlezde)?

USPORENJE METABOLIZMA

Šta je Hipotireoza i kako nastaje. Koje vrste hipotireoze imamo. Kako se leči usporen rad tiroidne žlezde. Lekovi za hipotireozu

 

Tiroidna žlezda ili štitnjača je mali parenhimatozni organ smešten spreda, u donjoj polovini vrata. Njezina težina je svega oko 20 grama.

Spada u skupinu žlezda s unutrašnjim izlučivanjem, koje svoje hormone izlučuju direktno u krv. Dva osnovna hormona štitnjače su tiroksin (T4) i trijodtironin (T3). Njihovu proizvodnju reguliše hormon hipofize tireotropin (TSH).

Tiroidna žlezda i šta je Hipotireoza - usporen rad tiroidne žlezde

Ukoliko se smanji produkcija T3 i T4 hipofiza proizvodi veću količinu TSH-a nastojeći stimulirati štitnjaču na pojačan rad. Ako štitnjača to ne može učiniti, razina TSH sve više raste što može dovesti do gušavosti (povećanja štitnjače).

Šta je hipotireoza?

Hipotireoza je poremećaj metabolizma uzrokovan smanjenjem količine hormona štitnjače u telu, koji se očitava sa brojnim simptomima. Jako retko vrijednosti T3 i T4 mogu biti u granicama normale, ili čak povišene, a greška je na ćelijama tkiva koje nemaju receptore za hormone štitnjače te njihov učinak izostaje.

Uzroci hipertireoze i učestalost

Najčešći uzrok hipotireoze je Hashimotov tiroiditis, hronična upala štitnjače. To je autoimuna bolest kod koje, zbog greške u prepoznavanju, organizam stvara antitela na različite sastavne delove štitnjače. Ta antitela postepeno dovode do nepovratnog oštećenja štitnjače i polaganog slabljenja njene funkcije.

Generalno su autoimune bolesti oko sedam puta češće u žena, nego u muškaraca pa je tako i s ovom bolešću. Mogu biti zahvaćene sve dobne skupine, a vrlo često postoji i familjarna predispozicija za hipotireozu. Zahvata nekoliko postotaka populacije, nešto češće žene od 40-60 godina.

Hashimotov tiroiditis se neretko javlja u kombinaciji s drugim autoimunim bolestima (npr. reumatoidni artritis, lupus eritematozes, šećerna bolest i sl.). U današnje vreme je vrlo čest uzrok hipotireoze radioaktivni jod I-131, koji se ponekad koristi za terapiju hipertireoze (pojačanog rada štitnjače).

Hipotireoza može nastati i nakon operacije štitnjače. Ona je neizbežna posledica kompletnog odstranjenja tiroidne žlezde u slučaju karcinoma štitnjače, a često se javlja nakon delomičnih resekcija štitnjače zbog dobroćudnih tumora, hipertireoze, cističnih tvorbi i sl.

Hipotireoza retko može biti uzrokovana bolestima hipofize i hipotalamusa (sekundarna i tercijarna hipotireoza). Mogu je uzrokovati i zračenje vrata, neki lekovi itd. Posebni entitet predstavlja urođena hipotireoza, koja se danas na sreću otkriva već u porodilištima rutinskim određivanjem vrednosti TSH-a u krvi novorođenčeta.

Simptomi hipotireoze

Svi simptomi su posledica smanjenog metabolizma. Bolesnici dobijaju na težini, usporeni su, pospani, bezvoljni, stalno im je hladno. Često se javljaju opstipacije, koža postaje bleda, a u težim slučajevima javljaju se edemi i poremećaj rada srca. Kosa je suva i teško se češlja, glas je promukao zbog edema glasnica, razvija se nagluhost, dolazi do poremećaja menstruacijskog ciklusa i sterilnosti kod muškaraca i žena.

Sweden bitter oglas 900px

Posebno je opasno što se ovi simptomi kod Hashimotovog tiroiditisa postepeno razvijaju, tako da se bolesnici često na njih naviknu. Mnogi od njih ostaju neprepoznati do uznapredovalog stupnja bolesti. Važno je napomenuti da dobar deo bolesnika nema neke izražene tegobe te se kod njih hipotireoza slučajno otkrije.

Testovi i pretrage za hipotireozu

Iz krvi je najvažnije odrediti vrednosti perifernih hormona štitnjače (T3 i T4) te TSH, od kojih je značajno povišenje TSH najvažniji pokazatelj hipotireoze.

Vrednosti T3 i T4 ponekad zavise o količini belančevina koje služe kao njihovi nosači pa mogu uzrokovati lažno povišene vrednosti. U tim slučajevima bolje je odrediti slobodne, za belančevine nevezane, hormone (FT3 i FT4). Direktni pokazatelj usporenog metabolizma je porast razine holesterola u krvi, a njegova povišena vrednost je ponekad prvi znak moguće hipertireoze.

U slučaju kada se sumnja na Hashimotov tiroiditis poželjno je odrediti koncentraciju antitela na štitnjaču. U našim uslovima moguće je odrediti antitela na tireoglobulin i peroksidazu. Jako je važno učiniti ultrazvučni pregled štitnjače da se vidi količina i izgled tkiva štitnjače.

Kod Hashimotovog tiroiditisa štitnjača je najčešće izrazito nehomogena, hipoehogena i neravnih kontura, a u stanjima nakon operativnog zahvata vidljiva je značajna redukcija žlezdanog tkiva. Ponekad, kada se ne može utvrditi postojanje tkiva štitnjače, može se učiniti scintigram s Tc-99m pertehnetatom.

Lečenje hipotireoze

Bez obzira na njen uzrok, u slučaju hipotireoze je potrebno uzimati terapiju sa hormonim štitnjače. Na tržištu postoji tiroksin u obliku tableta, koje je potrebno uzimati svakog jutra, barem pola sata pre jela. Terapija se uvodi postupno, a potrebna doza tiroksina se obično definiše nakon nekoliko meseci uzimanja leka.

Nakon uvođenja leka ili promene doze, treba proći određeno vreme da se stvori ravnoteža između hipofize i nove razine tiroksina u krvi, tako da se hormoni štitnjače i TSH određuju barem 6 nedelja od te promene. Važno je reći da je potrebno lečiti i subkliničku hipotireozu (T3 i T4 uredni, TSH povišen).

U tudnoći i za vreme dojenja lek je takođe potrebno uzimati, s tim da se doza treba često povisiti zbog povećanih potreba za tiroksinom.

Tiroksin je potpuno neškodljiv za plod.

Prognoza za hipotireozu

Prognoza bolesti je odlična ukoliko se nadomjesna terapija uzima redovno u dozi propisanoj od lekara. Bolesnici moraju biti svesni da je terapija tiroksinom najčešće doživotna.

U slučaju Hashimotovog tiroiditisa potreba za tiroksinom se najčešće postupno pojačava pa se doza leka mora povisiti s vremena vreme. U slučaju postpartalnog (u majke nakon porodjaja) tiroiditisa, te nakon subakutne upale štitnjače, hipotireoza je najčešće prolazna.

BioImunitet kapi za imunitet

Komplikacije

Ako se nadomesna terapija pravilno uzima nema komplikacija. One se mogu javiti u slučaju neuzimanja terapije ili u slučaju predoziranja s tiroksinom.

U prvom slučaju se simptomi hipotireoze produbljuju što može dovesti do njenog najtežeg oblika miksedemske kome (smrtnost oko 80%).

Ako se tiroksin uzima u prevelikoj količini dolazi do razvoja jatrogene (lekom uzrokovane) hipertireoze sa svim nenim simptomoma (znojenje, nervoza, mršavljenje, tahikardija i sl.). Stoga je važno da su svi ti bolesnici pod kontrolom lekara i da kontrolišu hormone štitnjače i TSH barem jednom godišnje.

Prevencija hipotireoze

U slučaju gotovo svih uzroka hipotireoze nema pravih preventivnih mera i njen nastanak je praktično nemoguće sprečiti. Važno je što ranije prepoznati je i sprečiti nastanak komplikacija.

Kod urođene hipotireoze se kao posledica neprepoznavanja bolesti javlja kretenizam, koji je na sreću danas sve ređi zbog ranog određivanja TSH-a već u porodilištima, što rezultira pravovremenim započinjanjem uzimanja nadomesne terapije u hipotireoidne novorođenčadi.

Izvor: Pliva.hr

Ostavite komentar

Ostavite komentar

https://www.bastabalkana.com/wp-content/uploads/2019/04/Dr-Milena-Šćepanović-proktolog-hirurg-ordinacija-Proktomed.jpg
Golden Sweden Bitter GIF baner 336x280

Prijavi se za Newsletter